کاروانسرای کوهپایه

(7 آرا)

کاروانسرای کوهپایه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، کیلومتر ۷۴ جاده نائین واقع شده. این اثر در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۶۹۸ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

به گفته ی معمرین روستا، در این بنا، کتیبه ای بوده است حاکی از احداث بنا به سال 999. هر چند اکنون بر پیرامون داخل سردر، جای خالی کتیبه دیده می شود. کارون سرا کوهپایه، به دستور شاه عباس اول صفوی احداث شده است. البته در دوره معاصر، این کاروان سرا مدتی پاسگاه ژاندارمری بوده و بخشهای مختلف آن تقریبا سالم مانده است.

این بنا از نمونه های نسبتا بزرگ در بین کاروان سراها می باشد. در اینجا نیز، مانند دیگر کاروان سراها، حیاط میانی را ایوانچه و حجره های پشتشان احاطه کرده اند. چهار ایوان در میانه اضلاع این حیاط واقع است که در پشت سه تای آنها، سه دری قرار دارد. این اتاق ها به بزرگان و مسافران ویژه اختصاص داشته است. اسطبل ها نیز در پشت حجره ها و بر گرداگرد بنا واقع اند.

حجره های این کاروان سرا در مقایسه با نمونه های مشابه، ابعاد کوچکی دارند و در عوض، جای بیشتری به اسطبل ها اختصاص یافته است. حلقه اسطبل ها پیرامون کاروان سرا را ایوانهای میانه ی هر ضلع و فضاهای پشت آنها بریده و در نتیجه، این حلقه چهار بخش مجزا شده است که راه ورود به آنها از گوشه های حیاط است. در ابتدای این ورودی ها، حجره های بزرگی برای چهار پایان احداث شده است و در کنار این حجره ها، بخشی نیز به صورت سکو کمی بالاتر از سطح زمین قرار دارد.

راه ورود به کاروان سرا در ضلع جنوب شرقی آن است. سردر بنا مرتفع است وایوانچه های دوطبقه طرفین آن از امتداد افقی نمای خارجی کاروان سرا پیش آمده و اهمیت بسیاری به ورودی بخشیده اند. ردیف طاق نماهای کوچک و بزرگ(یک در میان) و برجهای طرفین و کنگره های لبه بام و تزیینات آجری بر اهمیت این نما افزوده و در مجموع، ساختمانی مجلل در کنار میدان روستا پدید آورده اند. امروزه پیشانی سردر فروریخته، اما هنوز آثار عظمت گذشته آن مشهود است. در طرفین سردر، دو حجره با قاعده هشت قرار دارد که ورود به آنها تنها از خارج بنا ممکن است. وجود چنین فضایی از وجوه تمایز این کاروان سرا از بناهای مشابه آن است. در طبقه دوم این فضاها نیز، حجره هایی دیگر احداث شده که رو به خارج کاروان سراست. در نمای ورودی، حفره های بازشو حجره ها به بیرون بنا، ورودی را متخلخل و غیربیابانی نشان می دهد.

دستگاه ورودی این بنا مفصل است. در پشت سردر، هشتی وسیعی، با غرفه ها وفضاهایی در دو طبقه در پیرامون آن، واقع است که به تیمچه ای کوچک می ماند. غرفه های طبقه دوم این فضا دیواره های مشبک آجری داشته و به واسطه ی آنها، فضای ورودی نور می گرفته است. امروزه این دیواره ها از بین رفته است. فضاها و حجره های طبقه دوم دستگاه ورودی تهویه مناسبی دارد و احتمالا برای استفاده اشخاص و مسافران مهم بوده است. بعلاوه، غرفه های طبقه دوم با ایوانچه هایی در طرفین ایوان جنوب شرقی مرتبط اند. بدین ترتیب، نمای این جبهه صحن تقریبا در حد دوطبقه است. ایوان میانه ی این ضلع از سه ایوان دیگر کاروان سرا بلندتر است؛ و بدین گونه جبهه ورودی در حجم کلی بنا صورتی شاخص یافته است.

در نمای خارجی کاروان سرا، چهار برج بلند گوشه ها و سه برج میانه اضلاع آشکار است. بربالای این برج ها و در سراسر لبه ی بام، کنگره هایی با محلهای تیراندازی تعبیه شده است که نشان می دهد طراح حفاظت و دفاع از بنا را مدنظر داشته است.

گالری تصویر

"اگر کسی بخواهد به تعریف معماری امروز بپردازد باید تعریف خود را با شمردن کارهایی که معماری بدان نمی پردازد آغاز کند. معماری، حالت و ادامه جهان، نفی هرج و مرج و ماجرایی در بطن غیر ارادی است ." ژان نوول

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533

ما 37 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم