کاروانسرای دودهک

13 اکتبر 2013
امتیاز این مطلب از نظر شما
(1 رای)

کاروانسرای دودهک در کیلومتر 20، جاده دلیجان–قم قرار دارد. ماکسیم سیرو، از این کاروان سرا با نام "رودهن" یاد کرده و آن را از آثار دوره صفویان دانسته است. این بنای قدیمی تا به امروز سالم مانده است ولی اکنون از آن استفاده نمی شود.

این کاروان سرا در ساحل رودخانه ای واقع است. یک پل صفوی بر این رودخانه باقی است که ارتباط کاروان سرا و روستای دودهک را با روستاهای سوی دیگر رودخانه میسر می کند.

این بنا با مساحتی نزدیک به 3000 مترمربع از کاروانسراهای نسبتا کوچک است؛ با این حال، تعدد و تنوع فضاهای آن جالب توجه است. حیاط مربع شکل بنا در میانه اضلاع خود ایوان های عمیقی دارد که دو ایوان شمال غربی و جنوب غربی آن بعدا با احداث دیوار به دو قسمت شده است. ایوان جنوب شرقی بر روی آب انباری زیرزمینی قرارگرفته و تنورخانه ای در آن است. در پشت هر یک از ایوانچه های اضلاع جنوب شرقی و شمال غربی حیاط، حجره ای قرار دارد؛ ولی ایوانچه های دو ضلع دیگر با فضایی دیگر مرتبط نیستند. نماهای حیاط دو به دو متقارت است، اما فضاهایی متفاوت در پشت آنها وجود دارد.

راه ورود به این فضاها، که اغلب اسطبل و انبار است، از آخرین طاق نماهای اضلاع جنوب شرقی و شمال غربی حیاط است. گوشه های کاروان سرا نیز یکسان نیست و طرح های متفاوت دارد: در دو گوشه شمالی و جنوبی، اسطبلهایی با قاعده مربع و با ستونی در میانه وجود دارد که اسطبل گوشه شمالی به صورت بازویی تا ایوان شمال غربی ادامه یافته است؛ ولی در گوشه های غربی و شرقی، مجموعه ای از انبارها با ابعاد مختلف واقع است. در گوشه شرقی، علاوه بر انبارها، یک حمام تعبیه شده است. داشتن حمام از ویژگیهای این بناست.

راه ورود به کاروان سرا از میانه جبهه شمال شرقی است. سردر، مانند حجمی جداگانه، از نمای خارجی بیرون زده و از رخ بام کلی در این وضع بالاتر رفته است. جرزهای قطور و طاق نماسازی شده سردر تشخص ویژه ای به آن داده است و طاق نماهای این ضلع کاروان سرا بر اهمیت جبهه ورودی تاکید می کند. سردر مستقیم به ایوان این جبهه از بنا گشوده می شود. در سوی شمال غربی این ایوان، دو فضای مرتبط با یکدیگر وجود دارد؛ فضای اول، با قاعده مربع، طاق مدور دارد و محراب آن نشان می دهد که نمازخانه کاروان سرا بوده است که در بناهای مشابه، به ندرت دیده می شود؛ فضای دوم قهوه خانه ای است با قاعده ی مستطیل، که اجاق و دودکش آن قابل تشخیص است. در سوی دیگر این ایوان، اتاقهای کاروانسرادار و درگاه ورود به مجموعه انبارهای شرق کاروان سرا واقع است. هفت برج مدور توپُر در چهار گوشه کاروان سرا و نیز در میانه اضلاع خارجی آن قرار دارد که قطر آنها از پایین به بالا کاسته شده و بنا را به قلعه ای مستحکم شبیه کرده است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

پربیننده ترین ها

نوشته های پدربزرگ

"معماري زماني آغاز مي شود که شما دو آجر را با دقت پيش هم مي گذاريد. "فرانک لويد رايت

افراد آنلاین

ما 41 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

تبلیغات متنی

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533