کاروانسرای علی آباد مهریز

کاروانسرای علی آباد مهریز در کیلومتر 45، جاده مهریز- آباده، استان یزد واقع شده. بانی این کاروانسرا دوست محمد ولی میرزا، پسر فتحعلی شاه قاجار، بوده است.

"محمد جعفر بن محمد حسین نایینی" در جامع جعفری آورده که احداث این کاروانسرا در آن زمان بسیار ضروری و به جا بوده است؛ زیرا پیش از آن، کاروانیان فارس و کرمان به سبب نبودن جای اقامت دشواریهای زیادی متحمل می شده اند.

این کاروانسرا آسیب چندانی ندیده و امروزه کاملا پابرجاست؛ با وجود این، بی استفاده مانده و رها شده است. این بنا با حدود پنج هزار مترمربع مساحت، کاروانسرایی بزرگ است. صحن وسیع میانه کاروانسرا در حدود 57 درصد سطح آن را شامل می شود که نسبت به دیگر کاروانسراها، بسیار زیاد است. در پیرامون صحن، فقط ایوانچه های جبهه شمالی و جنوبی حجره هایی در پشت خود دارند.

در جبهه های شرقی و غربی، اسطبل سراسر پشت ایوانچه ها را فرا گرفته و فقط ایوانهای میانی این دو ضلع به حجره هایی نسبتا وسیع مربوط اند. چهار ایوان کاروانسرا دهانه ای در حد دهانه ایوانچه های طرفین خود و عمقی به اندازه آنها دارند و در نما نیز، اندکی از رخ بام کلی صحن بالاتر رفته اند. در کل، وسعت زیاد صحن و اختلاف اندک ایوانها و ایوانچه ها مانع از ظهور چشم گیری الگوی چهار ایوانی شده و ردیف قوسهای مشابه صورتی یک نواخت به نماهای صحن داده است.

پخها در چهار گوشه حیاط راه ورود به اسطبلها است. در هر گوشه، دو راه عمود برهم وجود دارد که یکی به اسطبل و دیگری به غرفه های مخصوص چهارپاداران راه می یابد. بدین ترتیب، جرز قطوری مانع ورود مستقیم از حیاط به اسطبلها شده که احتمالا ورود چهارپایان را نیز مشکل می کرده است.

راه ورود به کاروانسرا از میانه جبهه شمالی آن است. نمای خارجی این ضلع کاروانسرا شباهت زیادی به نماهای داخلی آن دارد: در اینجا نیز، ردیف قوسهای هم اندازه طرح کلی نما را تشکیل می دهد و نمای سردر، اندکی بالاتر از رخ بام کلی، در میانه آن قرار گرفته است و نمود چندانی ندارد. این سردر به فضایی با قاعده مربع گشوده می شود که هشتی بناست. دو غرفه در طرفین این فضا بالاتر نشسته و به حجره ای در پشت خود مرتبط اند. هشتی مستقیما به ایوان میانه این صحن حیاط راه می یابد. پیشانی این ایوان امروزه فروریخته و نمای ایوان همسطح با رخ بام طرفین خود شده است.

چهار برج آجری مدور و قطور در چهار گوشه بنا واقع است که آن را قلعه ای مستحکم جلوه می دهد. تعبیه محلهای تیراندازی و کنگره های بالای برجها از وضع دفاعی کاروانسرا و ناامنی این منطقه در گذشته حکایت دارد.

گالری تصویر

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

qr code logo-samandehi  
" بدان که علاوه بر آنچه قابل دیدن است، بعدهای پنهان بسیاری در معماری وجود دارند. از آنها استفاده کن. بیاموز که آنها را حس کنی، بشنوی، ببویی و بچشی، به همان میزان که با چشمانت می بینی. زمان، هوا و بسیاری چیزهای دیگر از ابعاد پنهانند که باید درک شوند و در طراحی معماری به کار گرفته شوند." الکساندر تومبازیس

طراحی سایت های پویا و سی دی کاتالوگ های تمام فلش- 09155570533

ارائه خدمات چاپ، کپی و صحافی فنر با قیمت ویژه در مشهد- 09352220688