باغ اکبریه

24 آوریل 2014
امتیاز این مطلب از نظر شما
(1 رای)

عمارت و باغ اکبریه، یکی از بناهای تاریخی شهر بیرجند استان خراسان جنوبی است. این بنا در دوره قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه ساخته شده است. فرم معماری آن ترکی با الهامی از معماری روسی است که تلفیق آن با معماری اسلامی، سبک معماری نوینی را به نمایش در آورده.

باغ اکبریه شامل تالار آیینه، گنبد کلاه فرنگی، تزئینات مقرنس لانه زنبوری و رسمی بندی می باشد که صرفا جهت پذیرایی از نمایندگان سیاسی داخلی و خارجی مورد استفاده قرار می گرفته‌ است. این عمارت در خیابان معلم بیرجند واقع است. باغ اكبریه با وسعتی حدود چهل و پنج هزار مترمربع در بستری كوهستانی واقع شده و متشكل از 2 بناست كه ساختمان قدیمی‌ تر متعلق به حشمت ‎الدوله، پدر ابراهیم شوكت‎ الملك است كه تاریخ احداث آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه باز می ‎گردد. بنای دیگری كه در این مجموعه واقع شده، ساختمان تشریفات است كه توسط شوكت‌ الملك بنیان شده است. این باغ به عنوان محل سكونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی مورد استفاده قرار می گرفت، به طوری كه در لهجه محلی به كلاته سركار امیر شهرت یافته بود.

ابراهیم شوکت الملک پدر اسدالله علم، سیاستمدار مقتدر دوره پهلوی دوم است. خاندان علم از دیرباز حاکمان این منطقه و خصوصا قائنات بوده اند و به همین جهت به امیر شهرت داشتند. امیر اسدالله علم دوره کوتاهی نخست وزیر و مدت طولانی وزیر دربار محمدرضا شاه پهلوی بود. اسدالله علم، در کتاب خاطراتش به پذیرایی پدرش از رضاشاه در همین باغ اشاره می کند. خود او نیز، چنان که می گوید چند بار از شاه و فرح در همین باغ پذیرایی نمود. این باغ در 20 خرداد ماه سال 1378 ه.ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

ساخت این مجموعه از اوایل دوره قاجار تا اواخر آن دوره و در چند مرحله انجام شده است. این مجموعه شامل چند عمارت است که قدیمی ‎ترین آن مربوط به عمارت حشمت الملک در منتهی الیه شرقی، که شامل دو طبقه است می باشد. طبقه همکف که دارای دو دالان و راهرو نسبتا طویل است و ارتباط میان سه بخش مهم مجموعه، یعنی باغ اصلی، باغ جنوبی و اصطبل را برقرار می ‎کند. عمارت مرکزی در جبهه غربی و با عملکرد تشریفات و پذیرایی از مهمانان که تقریبا به عنوان هسته مرکزی باغ به حساب می‎ آید از تزیینات و چشم ‎انداز بسیار عالی برخوردار است. این کوشک در دو طبقه ساخته شده است که دارای تزیینات منبت، مشبک و نیز ارسی با شیشه های رنگی، تزیینات گچی با طرحهای اسلیمی و هندسی می باشد.

وجود درختان بلند قامت کاج در دو طرف خیابان و نیز خیابانهای منتهی به خیابان اصلی عمارت مرکزی بر‌ زیبایی و طراوات باغ و نمای آن افزوده. باغ جنوبی واقع در جبهه جنوبی و کوچکتر از باغ شمالی است. این باغ بوسیله فضاهایی چون فضاهای خدماتی، عمارت مرکزی و دیواره غربی اصطبل احاطه شده است. یکی از عناصر مهم، استخر نسبتا بزرگ با طرح مربع است که بخش عمده فضای باغ را به خود اختصاص داده است. استخر در وسط دارای سکویی مربع شکل است. درختان موجود در این باغ شامل کاج، انار و توت می ‎باشد و در گوشه هایی از باغ گلهای تاج خروس به چشم می خورد.

در جبهه جنوبی این باغ ورودی به روستای اکبریه تعبیه شده است. هم اکنون بخش های مختلف این باغ و عمارت مورد استفاده اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان جنوبی است. بخش احداث شده در اوایل دوره قاجار، به عنوان کتابخانه و دانشکده هنر دانشگاه بیرجند فعال است. از بخش مرکزی که در دوره قاجار احداث شده به عنوان موزه باستان شناسی و مردم شناسی استفاده می شود. بخش ساخته شده در دوره پهلوی کاربری اداری دارد و بالاخره دیگر بخش ها به سفره خانه و چایخانه سنتی اختصاص یافته است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

پربیننده ترین ها

نوشته های پدربزرگ

" معماری آمیزه ای است پر تناقض از توانایی و ناتوانایی." رم کولهاس

افراد آنلاین

ما 14 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

تبلیغات متنی

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533