مدرسه خان شیراز

08 مارس 2014
امتیاز این مطلب از نظر شما
(20 آرا)

سالها پیش مدرسه خان برای استاد بزرگ ملاصدرا ساخته شد و امکانات لازم برای تعلیم و تربیت زیر نظر این استاد والامقام، مهیا شد. مدرسه خان یکی از بزرگترین و معروفترین مدارس شیراز استان فارس است، که در خیابان لطفعلی خان زند این شهر، محله اسحاق بیگ، قرار گرفته است.

در این مدرسه، دو کتیبه، یکی بر سردر و دیگری در دهلیز ورودی مدرسه وجود دارند که هر دو دارای تاریخ 1024 می باشند. به موجب وقفنامه مدرسه خان، الله وردیخان قصد بنای این مدرسه را داشته ولی عمر او کفاف نمی دهد و بعد از او پسرش امام قلی خان به انجام نیت پدر موفق می شود. بر اساس کتیبه موجود، معمار بنا استاد حسین شماعی شیرازی بوده و خطاط کتیبه ها به نام صیرفی معرفی شده است.

مدرسه خان دارای صحنی به طول 51 و عرض 45 متر است. در هر چهار طرف مدرسه حجره هایی در دو طبقه ساخته شده که تعداد آن به 70 حجره می رسد، که تماما دو رویه بوده، با جانب باغ و مدرسه باز می شده اند. از چهارباغ مذکور امروزه جز محوطه ای بی درخت در شمال و میدانی در شرق مدرسه، اثری باقی نمانده است.

در جریان جنگ کریمخان زند با محمد حسین قاجار به این مدرسه لطماتی وارد آمد و دو مناره آن ویران شد. بعدها صادق خان به دستور برادرش کریمخان به تعمیر و احیاء سردر بزرگ مدرسه پرداخت. در سال 1239 قسمتی از عمارات فوقانی مدرسه در اثر زلزله ویران شد و سپس حاجی لطفعلی تاجر شیرازی به مرمت و بازسازی مدرسه مبادرت کرد که این اقدامات در سال 1249 به پایان رسید. بار دیگر در سال 1269 حجرات فوقانی مدرسه در اثر زلزله تخریب گردید و این بار حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی طی سال های 1273 و 1274 مدرسه را مرمت نمود. در دوره ناصرالدین شاه قاجار مقرنس کاری سردر تعمیر شد که نام این پادشاه در میانه این مقرنس دیده می شود. از این پس بنای مدرسه و تزیینات کاشی کاری آن رو به خرابی گذاشت و مدرس استاد بزرگ ملاصدرا در بالای هشتی و دهلیز ورودی، وضع نامطلوبی یافت. اداره باستان شناسی در طی سال های 1337 تا 1339 شمسی، به ترمیم کاشی کاری نماهای غربی، شمالی و جنوبی مدرسه، تعمیر حجرات فوقانی و کاشت درختان نارنج در مدرسه اقدام کرد. طی این اقدامات، مدرس ملاصدرا با کاشی فیروزه ای مفروش و کتابخانه ی کوچکی در آنجا دایر گردید. در جریان جنگ تحمیلی به دیوارهای مسجد و کاشی کاری آن آسیب زیادی وارد شد.

از ویژگی های طرح مدرسه، این است که شمار برخی اندام های آن بر پایه اعداد مقدس بوده است. شمار حجره های آن 92 است که به حروف جمل، نام مبارک پیامبر اکرم(ص) در می آید، پنج مدرس و دوازده راهرو داشته برابر پنج تن و دوازده امام. راهرو هم فضایی است که انسان را به سویی هدایت می کند. دو اتاق و اتاق های درس خارج آن روی هم 14 تا بوده، با افزودن شماری از این اندام ها بر هم عدد 110 بدست می آید. افزون برا آن چهار اتاق دیگر یعنی اتاق گیاه شناسی، اتاق خادم، اتاق چراغدار و اتاق موذن هم هست که روی هم 114 بدست می آید که تعداد سوره های قرآن است. بدین گونه از این ساختمان، هم کارکرد خود را می گرفتند و هم این چنین باورهای خود را نشان می داده اند.

دیدگاه‌ها  

یاس
+1 #7 یاس 1395-09-15 02:50
مطالب بسیار مفید و عالی بود
مدیریت کلبه هنر
0 #6 مدیریت کلبه هنر 1395-02-16 11:00
سلام، خواهش می کنیم. در بخش منابع و مراجع نام منابع ذکر شده. ;-)
آرش
0 #5 آرش 1395-02-09 18:42
سپاسگزار.اطلاعا ت مفیدی بود.خیلی به من کمک کرد.فقط آیا منبعی واسه این اطلاعات هست؟ میشه لطفا کتابی رو معرفی کنید ؟
رضا
+3 #4 رضا 1394-08-22 14:33
سلام...
واقعن سایت بی نظیری دارید...خیلی خوشحالم که تونستم اون چیزایی که دنبالش بودم رو اینجا پیدا کنم....
بی نهایت از شما مچکرم....
مدیریت کلبه هنر
0 #3 مدیریت کلبه هنر 1394-07-20 13:09
خواهش می کنیم :D
سوگل
+3 #2 سوگل 1394-07-19 11:31
خیلیی ممنون بابت این مطلب مفید و عکسهاش :-)
alimanooshan
+1 #1 alimanooshan 1393-02-23 21:40
:D

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

پربیننده ترین ها

نوشته های پدربزرگ

"اگر کسی بخواهد به تعریف معماری امروز بپردازد باید تعریف خود را با شمردن کارهایی که معماری بدان نمی پردازد آغاز کند. معماری، حالت و ادامه جهان، نفی هرج و مرج و ماجرایی در بطن غیر ارادی است ." ژان نوول

افراد آنلاین

ما 49 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

تبلیغات متنی

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533