مدرسه خان شیراز

سالها پیش مدرسه خان برای استاد بزرگ ملاصدرا ساخته شد و امکانات لازم برای تعلیم و تربیت زیر نظر این استاد والامقام، مهیا شد. مدرسه خان یکی از بزرگترین و معروفترین مدارس شیراز استان فارس است، که در خیابان لطفعلی خان زند این شهر، محله اسحاق بیگ، قرار گرفته است.

در این مدرسه، دو کتیبه، یکی بر سردر و دیگری در دهلیز ورودی مدرسه وجود دارند که هر دو دارای تاریخ 1024 می باشند. به موجب وقفنامه مدرسه خان، الله وردیخان قصد بنای این مدرسه را داشته ولی عمر او کفاف نمی دهد و بعد از او پسرش امام قلی خان به انجام نیت پدر موفق می شود. بر اساس کتیبه موجود، معمار بنا استاد حسین شماعی شیرازی بوده و خطاط کتیبه ها به نام صیرفی معرفی شده است.

مدرسه خان دارای صحنی به طول 51 و عرض 45 متر است. در هر چهار طرف مدرسه حجره هایی در دو طبقه ساخته شده که تعداد آن به 70 حجره می رسد، که تماما دو رویه بوده، با جانب باغ و مدرسه باز می شده اند. از چهارباغ مذکور امروزه جز محوطه ای بی درخت در شمال و میدانی در شرق مدرسه، اثری باقی نمانده است.

در جریان جنگ کریمخان زند با محمد حسین قاجار به این مدرسه لطماتی وارد آمد و دو مناره آن ویران شد. بعدها صادق خان به دستور برادرش کریمخان به تعمیر و احیاء سردر بزرگ مدرسه پرداخت. در سال 1239 قسمتی از عمارات فوقانی مدرسه در اثر زلزله ویران شد و سپس حاجی لطفعلی تاجر شیرازی به مرمت و بازسازی مدرسه مبادرت کرد که این اقدامات در سال 1249 به پایان رسید. بار دیگر در سال 1269 حجرات فوقانی مدرسه در اثر زلزله تخریب گردید و این بار حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی طی سال های 1273 و 1274 مدرسه را مرمت نمود. در دوره ناصرالدین شاه قاجار مقرنس کاری سردر تعمیر شد که نام این پادشاه در میانه این مقرنس دیده می شود. از این پس بنای مدرسه و تزیینات کاشی کاری آن رو به خرابی گذاشت و مدرس استاد بزرگ ملاصدرا در بالای هشتی و دهلیز ورودی، وضع نامطلوبی یافت. اداره باستان شناسی در طی سال های 1337 تا 1339 شمسی، به ترمیم کاشی کاری نماهای غربی، شمالی و جنوبی مدرسه، تعمیر حجرات فوقانی و کاشت درختان نارنج در مدرسه اقدام کرد. طی این اقدامات، مدرس ملاصدرا با کاشی فیروزه ای مفروش و کتابخانه ی کوچکی در آنجا دایر گردید. در جریان جنگ تحمیلی به دیوارهای مسجد و کاشی کاری آن آسیب زیادی وارد شد.

از ویژگی های طرح مدرسه، این است که شمار برخی اندام های آن بر پایه اعداد مقدس بوده است. شمار حجره های آن 92 است که به حروف جمل، نام مبارک پیامبر اکرم(ص) در می آید، پنج مدرس و دوازده راهرو داشته برابر پنج تن و دوازده امام. راهرو هم فضایی است که انسان را به سویی هدایت می کند. دو اتاق و اتاق های درس خارج آن روی هم 14 تا بوده، با افزودن شماری از این اندام ها بر هم عدد 110 بدست می آید. افزون برا آن چهار اتاق دیگر یعنی اتاق گیاه شناسی، اتاق خادم، اتاق چراغدار و اتاق موذن هم هست که روی هم 114 بدست می آید که تعداد سوره های قرآن است. بدین گونه از این ساختمان، هم کارکرد خود را می گرفتند و هم این چنین باورهای خود را نشان می داده اند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

"ترسیم دست ‌آزاد یك امر مقدماتی از یك فرایند فكری معمارانه و تا اندازه‌ای یك شگرد یادآورنده می باشد. ترسیم دست آزاد، به عنوان یكی‌ از بخش های بنیادی درك معماری، دارای سرشتی فرضی یا ذهنی است و لذا در دل فرایند خلاقه حضور دارد." مايكل گريوز

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533

ما 11 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم