آتشکده نیاسر

آتشکده نیاسر بوسیله اردشیر بابکان مؤسس سلسله ساسانى ساخته شده و اولین معبد و آتشکده‏ اى است که سلسله ساسانى در اوج رواج دین و آئین زرتشتى در ایران بنا کرد. آتشکده نیاسر با شماره 316 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

این بنا نمونه کامل یک گنبد ساسانى است، بزرگى و عظمتى که در این چهار طاقى به چشم می خورد، از تعادل عناصر متشکل و توازن و هماهنگى ترکیب بنا نشأت می گیرد. طول و عرض این آتشکده 14 در 14 متر می باشد. این بنا پس از یورش تازیان ویران ولی سپس توسط مردم بازسازی شد و امروز تقریبا سالم می باشد. در نیاسر غاری که متعلق به دوره پارتیان بوده است نیز وجود دارد. به احتمال قوی این غار معبد میترایی بوده است که امروزه از مکان های دیدنی این شهر می باشد. بنای این آتشکده سمبل 4 عنصر اصلی باد، آب، خاک و آتش است و هر کدام از ستون ها دقیقا یکی از 4 جهت اصلی را نشان می دهند. در کنار بیشتر آتشکده ها چشمه آب و درخت چنار وجود دارد.

نیاسر شهری در کنار کویر نمک کاشان و آران و بیدگل است، که حدود 30 کیلومتر از کاشان فاصله دارد و در شمال غرب آن واقع است. نیاسر آخرین و شمالی ترین شهر منطقه جغرافیایی استان اصفهان است و از حدود 41 باب مزرعه و 40 روستا و دهکده تشکیل شده است. در اطراف نیاسر نیز کوههایی از رشته کوههای زاگرس (کرکس) پوشانده است. اطراف نیاسر به جز یک ضلع همه با کوههای بلند پوشیده است. چارتاقي نياسر، بنايي باستاني از اواخر عصر اشكاني و يا اوايل عصر ساساني است. اين بنا جزو كهن ترين و بزرگترين نمونه های چارتاقي ايران و سالم ترين آنها است. بنا با قاعده ای مربع‌ شكل، اما در واقع ذوزنقه‌ای با اضلاع تقريبي 12 متر است كه برای ساخت آن تنها از سنگ های آهكی رسوبي و ملات گچ استفاده شده است. سبكی سنگ های متخلخل و سختي اندك و انعطاف پذيری ملات آن، موجب تحمل زمين لرزه ها و پايداری بنا در عمر نزديك به دو هزار سال آن شده است. چهار سوی اين بنا همانند ديگر چارتاقی ها كاملاً باز بوده و هيچگونه در يا پنجره و بازدارنده های ديگری براي ورود به آن، وجود نداشته است.

تا مدت ها بر پايه روايت های داستان گونه كتاب (قم نامه) احتمال داده مي شد كه اين بنا آتشكده ای از زمان اردشير ساساني باشد؛ بر اساس نظر آندره گدار معمار و باستان شناس فرانسوی چهارطاقی آتشکده نیاسر به‌ وسیله اردشیر بابکان ساخته ‌شده و اولین معبد و آتشکده ای که به ‌وسیله ساسانیان در اوج رواج دین و آیین زرتشتی در ایران بنیاد گرفته، آتشکده نیاسر است. در سال 1380 كاربرد اين بنا و نيز ديگر چارتاقي‌ هاي ايران، به عنوان يك تقويم آفتابي يا شاخص اندازه گيري زمان با استفاده از تغييرات ميل خورشيد، توسط رضا مرادي غياث آبادي شناسايي شد. آنگونه كه در نقشه های آن ديده می شود؛ ساختار تقويمي اين بنا به گونه ای است كه در آغاز و ميانه هر يك از فصل هاي سال، پرتوهاي خورشيد بامدادي به شكلی خاص از ميان پايه های بنا ديده مي شده و هنوز نيز ديده می شود.

دقت محاسبات تقويمي در اين چارتاقي در بين ديگر تقويم هاي آفتابي دنيا بی نظير است و نشان دهنده توانايی های علمی نياكان ماست. چارتاقي نياسر از لحاظ بررسی شيوه های معماري در گذشته، شيوه های بديع و مبتكرانه ساخت و ساز تاق ها بدون قالب پيش ساخته، روش جالب تبديل پلان مربع بنا به دايره گنبد آن، تناسب های هندسی متوازن و منحصر به فرد در طراحي آن و رعايت تناسب طلايي در اجزای آن، جالب توجه و شگفت‌انگيز است. ممكن است كه در دوران باستان آيين های ديني زروانی نيز در اين مكان برگزار می شده كه امروزه آگاهی چندانی از آن در دست نيست. در آيين زروان حركات خورشيدی و وزش باد كه هر دو تجلی زمان هستند؛ از اهميت فراوانی برخوردار بوده‌اند. چشمه ای زلال با درخت چناری كهنسال و مسجدی نوساز بر جای نيايشگاهی باستاني، نمونه هايی از آن است. چارتاقي نياسر امروزه به يكي از ميعادگاه های علاقه مندان نجوم و ستاره شناسی در ايران تبديل شده است. ارتفاع زياد نياسر، آسمان پاكيزه و درخشان، امكانات فراوان، نزديكي به پايتخت و برخي از شهرهای بزرگ، طبيعت دوست داشتنی و از همه مهمتر وجود يك بنای علمی باستانی، عواملی براي اين انتخاب بوده است.

در كنار آتشكده، غار نياسر مشهور به غار تالار قرار دارد. اين غار دست ساز به احتمال قوی متعلق به دوره اشكانيان است و معبد ميترا بوده و در آن آيين عبادی ميتراييسم را اجرا مي كردند. غار از مجموعه وسيعی از راهروها، اتاقها، چاهها، دالانها، و تونلهای پيچ در پيچ ساخته شده است. طول راهروها 650 متر و تعداد چاهها 45 عدد مي باشد. درون غار هوای تازه وجود دارد و جريان هوا در نحوه طراحي آن در نظر گرفته شده است. در برخي نقاط غار دالانها آنقدر تنگ مي شوند كه برای عبور بايد در آنها خزيد. بلند ترين ارتفاع سقف غار 1.7 متر است. انتهاي غار به آبشاری ختم می شود كه يك بنا از دوره قاجار در كنار آن قرار دارد.

گالری تصویر

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

"معماري قبل از هر چيز شيوه تفكر و مخصوصاً تحليل است. معماري تجربه نيست. بنابراين هر نوع معماري بايد خاص باشد. " ژا

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533

ما 24 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم