قلعه بیرجند

(2 آرا)

قلعه بیرجند (قلعه ته ده یا پایین شهر)، بزرگترین و قدیمی ترین بنای تاریخی بیرجند به شمار می رود و بر فراز بلندترین نقطه غربی تپه ماهورهای این شهر ساخته شده است.

قلعه بیرجند با وسعتی بالغ بر 3000 مترمربع در دوره صفویه احداث شده و در واقع هسته اولیه شهر بیرجند استان خراسان جنوبی محسوب می شود. البته برخی نیز بنای این قلعه را به پیش از آن دوره نسبت می دهند.

قلعه بیرجند معروف به قلعه هفت برج، پس از قرون متمادی همچنان در گستره تاریخ این شهر، قامت خود را استوار نگه داشته تا تلخ‌ کامیها و کامیابی های روزگار را شاهد باشد. قلعه بیرجند یادگاری از دوره صفویه است، این قلعه بر فراز تپه ای طبیعی در خیابان جمهوری اسلامی بیرجند قرار گرفته، نقشه آن به شکل چهار ضلعی با چهار برج مدور در چهار گوشه و دو برج در دو ضلع غربی و شرقی است.

این قلعه دارای دو در ورودی در اضلاع شمال و غربی است و فضای داخل قلعه در گذشته بناها و عناصر معماری متعددی را شامل می شده که به مرور زمان کاملا تخریب شده و فضای داخلی به شکل یک میدان و محوطه محصور در میان حصار و برجها در آمده است. مصالح به کار رفته در این قلعه خشت و گل و چینه است. بر اساس کاوش باستان شناسی صورت گرفته در این محل می توان گفت قلعه بیرجند در دوره صفویه بنا شده و در دوره قاجاریه مورد بازسازی اساسی قرار گرفته و تعمیراتی نیز در ضلع شمالی و برجهای آن اعمال شده است.

این قلعه نه جای سکونت، بلکه مکانی برای انجام وظیفه نگهبانان بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آنها رساندن اخبار، تأمین امنیت و حفاظت بوده است. در این قلعه پیوسته انبارهای آب و آذوقه نگهداری می شد تا در مواقع حملات دشمن یا هجوم های سراسری، ساکنان شهر، تجار، پیشه وران، افراد مهم، فرماندهان با خانواده های خود و دارایی هایی منقول از طریق نقب هایی که تعبیه شده بود، به قلعه پناه برند، این نقب ها از قلعه به خانه اشراف و افراد حکومتی، همچنین مرکز محلات (از جمله محله سرو) و مسیرهای متعددی همچون ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی را شامل می شد.

بنای قلعه بیرجند را برجهایی دو طبقه در چهار طرف با حصار اصلی در میان گرفته و بر فراز این برجها که به شکل استوانه هستند، روزنه هایی ایجاد شده که کاربرد آن دیدبانی برای دفاع از قلعه و ساکنان شهر است و محل امنی برای تیراندازی و ضربه زدن به دشمن محسوب می شده است، ضخامت دیوار بنا، امکان دیدبانی بهتری را بر فراز حصار به نگهبان می داده است.

"معماری رد زمان است برفضا." سید هادی میرمیران

طراحی سایت و سی دی کاتالوگ با قیمت استثنایی- 09155570533

ما 14 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم